14 Günlük Bilgelik Serisi

Bilgelik Yolu

Her gün kısa bir hikâye, seçim sorusu, uygulanabilir görev ve akşam yansıtmasıyla davranış farkındalığını düzenli bir pratiğe dönüştür.

14
Gün
4
Bölüm
15 dk
Günlük Pratik
Gün 1

Öfkeyi Taşımayan Adam

Sonraki
Hikâye

Bir adam, bilge bir kişinin yanına öfkeyle gelir. Ona ağır sözler söyler, suçlamalarda bulunur ve karşılık bekler. Bilge ise sessizce dinler.

Adam sonunda dayanamaz ve sorar: “Bana neden cevap vermiyorsun?”

Bilge sakin bir şekilde şöyle der: “Birisi sana bir hediye getirse ve sen o hediyeyi kabul etmesen, hediye kime ait kalır?”

Adam, “Getirene ait kalır” der.

Bilge cevap verir: “Ben de senin öfkeni kabul etmedim. O hâlâ sana ait.”

Kullanıcıya Soru

Bugün biri sana sert, kırıcı ya da haksız bir söz söylese ilk tepkin ne olurdu?

AHemen karşılık veririm.
BSessiz kalırım ama içime atarım.
CÖnce durup anlamaya çalışırım.
DOrtamdan uzaklaşırım.
Günün Görevi

Bugün biri seni rahatsız eden bir şey söylediğinde hemen cevap verme. Önce 5 saniye bekle.

Sonra şu cümleyi kullan: “Bunu neden böyle söylediğini anlamak istiyorum.”

Akşam Yansıtması
  • Bugün başkasının öfkesini üzerine aldığın bir an oldu mu?
  • Tepki vermeden durabildin mi?
  • Cevap vermemek güçsüzlük müydü, güç müydü?
Gün 2

Boş Bardak

Sonraki
Hikâye

Genç bir adam, bilge bir öğretmenin yanına gider. Bildiklerini uzun uzun anlatır. Ne kadar okuduğunu, ne kadar öğrendiğini, ne kadar hazır olduğunu söyler.

Bilge, ona çay ikram eder. Bardağı doldurur, fakat doldurmaya devam eder. Çay taşar, masaya dökülür.

Genç adam şaşkınlıkla bağırır: “Durun, bardak doldu! Daha fazla alamaz.”

Bilge gülümser: “Senin zihnin de bu bardak gibi. Eğer zaten dolu olduğunu düşünüyorsan, sana yeni bir şey koyamam.”

Kullanıcıya Soru

Yeni bir fikirle karşılaştığında ne yaparsın?

AZaten bildiğimi düşünürüm.
BHemen kendi fikrimi anlatırım.
CÖnce gerçekten dinlerim.
DKonuyu gereksiz görürüm.
Günün Görevi

Bugün bir konuşmada kendini kanıtlamaya çalışma.

Bir kişiye gerçekten merak ederek şu soruyu sor: “Sen bunu nasıl görüyorsun?”

Akşam Yansıtması
  • Bugün zihnin dolu bardak gibi miydi?
  • Birinden gerçekten yeni bir şey öğrendin mi?
  • Dinlemek sana ne kazandırdı?
Gün 3

Sırtındaki Taşlar

Sonraki
Hikâye

Bir yolcu, uzun bir yolda sırtında ağır bir torbayla yürüyordu. Torbanın içinde taşlar vardı. Her taş, geçmişte yaşadığı bir kırgınlığı, bir haksızlığı, bir pişmanlığı temsil ediyordu.

Yolda yaşlı bir bilgeyle karşılaştı. Bilge sordu: “Bu taşları neden taşıyorsun?”

Yolcu cevap verdi: “Bunlar bana yapılanları unutmamam için.”

Bilge şöyle dedi: “Unutmamak için taşıyorsun ama yürüyememeni sağlayan da onlar. Geçmiş sana ders olabilir; ama yük olmak zorunda değil.”

Kullanıcıya Soru

Geçmişteki kırgınlıklarla nasıl baş edersin?

Aİçimde taşırım.
BSürekli hatırlarım.
COndan ne öğrendiğimi düşünürüm.
DGörmezden gelmeye çalışırım.
Günün Görevi

Bugün zihninde hâlâ taşıdığın bir olayı yaz.

Sonuna şu cümleyi ekle: “Bu olaydan öğrendiğim şey…”

Akşam Yansıtması
  • Hangi taşı hâlâ sırtında taşıyorsun?
  • Bu yük seni koruyor mu, yoruyor mu?
  • Onu bilgiye dönüştürebilir misin?
Gün 4

Kırık Testi

Sonraki
Hikâye

Bir köylünün iki testisi vardı. Her sabah su taşırdı. Testilerden biri sağlamdı; diğeri ise çatlak olduğu için yol boyunca su sızdırırdı.

Çatlak testi bir gün üzülerek konuştu: “Ben eksik ve işe yaramazım. Suyu tam taşıyamıyorum.”

Köylü gülümsedi: “Yolun senin tarafına bak.”

Testi baktığında yol boyunca çiçekler açtığını gördü.

Köylü şöyle dedi: “Ben senin çatlağını biliyordum. O yüzden o tarafa tohum ektim. Sen eksikliğinle bile hayat verdin.”

Kullanıcıya Soru

Kendinde eksik gördüğün taraflara nasıl bakarsın?

ASaklamaya çalışırım.
BKendimi suçlarım.
COnun bana ne öğrettiğini düşünürüm.
DBaşkalarının görmemesi için çabalarım.
Günün Görevi

Bugün kendinde kusur gibi gördüğün bir yönünü yaz.

Ardından şu soruya cevap ver: “Bu yönüm hayatımda hangi farkındalığı oluşturdu?”

Akşam Yansıtması
  • Bugün kendini hangi konuda yargıladın?
  • O yönün tamamen zararlı mı?
  • Eksik sandığın şey sana ne kazandırmış olabilir?
Gün 5

Aceleci Tüccar

Sonraki
Hikâye

Bir tüccar, pazarda çok değerli olduğunu düşündüğü bir taş görür. Satıcı ona hemen karar vermesi gerektiğini söyler.

Tüccar heyecanlanır. Taşı almak ister. Tam parasını çıkarırken yaşlı bir usta yanına gelir ve fısıldar: “Parlayan her şey değerli değildir. Değerli olanı anlamak için ışığa değil, zamana bak.”

Tüccar o gün taşı almaz. Ertesi gün taşın sahte olduğunu öğrenir.

Acele etmediği için kaybetmemiş, korunmuştur.

Kullanıcıya Soru

Cazip bir fırsatla karşılaştığında nasıl karar verirsin?

AHemen kabul ederim.
BFırsatı kaçırmaktan korkarım.
CDüşünmek için zaman isterim.
DBaşkasının kararına göre hareket ederim.
Günün Görevi

Bugün önemli bir karar için hemen cevap verme.

Şu üç soruyu yaz: Bu kararın kısa vadeli sonucu ne? Uzun vadeli sonucu ne? Bunu korkuyla mı, değerlerimle mi seçiyorum?

Akşam Yansıtması
  • Bugün acele etmek istediğin bir karar oldu mu?
  • Beklemek sana ne gösterdi?
  • Parlayan şey gerçekten değerli miydi?
Gün 6

Ayna

Sonraki
Hikâye

Bir adam, köydeki herkesten şikâyet ediyordu. Birini kibirli, birini bencil, birini kaba buluyordu. Sonunda bilgeye gitti ve şöyle dedi: “İnsanların kusurlarını görmekten yoruldum.”

Bilge ona bir ayna verdi.

Adam aynaya baktı ve kendi yüzünü gördü.

Bilge şöyle dedi: “Bazen başkalarında en çok rahatsız olduğumuz şey, kendi içimizde görmek istemediğimiz şeyin gölgesidir.”

Kullanıcıya Soru

Birinin davranışı seni çok rahatsız ettiğinde ne yaparsın?

AOnu tamamen suçlarım.
BOndan uzaklaşırım.
CNeden bu kadar tetiklendiğimi düşünürüm.
DBaşkalarına anlatıp rahatlarım.
Günün Görevi

Bugün seni rahatsız eden bir davranışı yaz.

Sonra şu soruyu cevapla: “Bu davranışın bende küçük de olsa bir karşılığı var mı?”

Akşam Yansıtması
  • Bugün en çok kimi yargıladın?
  • Bu yargının altında hangi duygu vardı?
  • Ayna sana ne gösterdi?
Gün 7

Görünmeyen İyilik

Sonraki
Hikâye

Bir adam, her gün köy yolundaki taşları kenara çekerdi. Kimse onu görmezdi. Kimse teşekkür etmezdi.

Bir gün arkadaşı sordu: “Kimse fark etmiyorsa neden yapıyorsun?”

Adam cevap verdi: “Ben taşları övgü için kaldırmıyorum. Birinin ayağı takılmasın diye kaldırıyorum.”

Gerçek iyilik, alkışa ihtiyaç duymadığında olgunlaşır.

Kullanıcıya Soru

Yaptığın iyilik fark edilmediğinde ne hissedersin?

AKırılırım.
BPişman olurum.
CNiyetimi sorgularım.
DBir daha yardım etmem.
Günün Görevi

Bugün birine küçük bir yardım yap ama bunu görünür hale getirme.

Amaç şu soruyu test etmek: “Takdir edilmeden de iyi bir şey yapabiliyor muyum?”

Akşam Yansıtması
  • Bugün görünmeden iyi bir şey yaptın mı?
  • Takdir bekledin mi?
  • İyiliğin amacı neydi?
Gün 8

İki Kurt

Sonraki
Hikâye

Yaşlı bir bilge, torununa insanın içinde iki kurt yaşadığını anlatır.

Biri öfke, kıskançlık, korku ve bencillikle beslenir. Diğeri sabır, cesaret, sevgi ve bilgelikle büyür.

Çocuk sorar: “Peki hangisi kazanır?”

Bilge cevap verir: “Hangisini beslersen o.”

Kullanıcıya Soru

Zor bir anda içinde hangi sesi daha çok beslersin?

AKorkuyu.
BÖfkeyi.
CSabır ve anlayışı.
DErtelemeyi.
Günün Görevi

Bugün içindeki olumsuz sesi fark ettiğinde ona hemen inanma.

Şu cümleyi yaz: “Şu anda hangi tarafımı besliyorum?”

Akşam Yansıtması
  • Bugün hangi kurdu besledin?
  • Hangi duygu seni yönetti?
  • Daha bilinçli bir seçim yapabilir miydin?
Gün 9

Kuyudaki Adam

Sonraki
Hikâye

Bir adam kuyuya düşer. Yukarıdan geçenlere sürekli bağırır: “Buraya düşmemin sebebi sizsiniz. Yol kötüydü, kimse uyarmadı, kimse yardım etmiyor.”

Bir bilge kuyunun başına gelir ve şöyle der: “Belki haklısın. Ama şimdi önemli olan kimin suçlu olduğu değil, nasıl çıkacağındır.”

Adam ilk kez etrafına bakar. Kuyunun duvarında tutunabileceği çıkıntılar olduğunu fark eder.

Şikayet etmeyi bırakınca çıkış yolunu görür.

Kullanıcıya Soru

Bir sorun yaşadığında daha çok ne yaparsın?

AŞikayet ederim.
BSuçlu ararım.
CKüçük bir çözüm adımı bulurum.
DGörmezden gelirim.
Günün Görevi

Bugün şikâyet ettiğin bir konuyu yaz.

Altına şu cümleyi tamamla: “Benim atabileceğim en küçük adım…”

Akşam Yansıtması
  • Bugün hangi konuda kuyuda hissettin?
  • Suçlu mu aradın, çıkış mı?
  • En küçük adım neydi?
Gün 10

Gerçek Zenginlik

Sonraki
Hikâye

Bir adam, zengin bir tüccara imreniyordu. Onun evini, mallarını, kıyafetlerini görünce kendi hayatını değersiz buluyordu.

Bir gün bilge ona sordu: “Gözlerini bana satar mısın?”

Adam şaşırdı: “Asla.”

“Peki sağlığını?” “Hayır.” “Aileni?” “Hayır.”

Bilge gülümsedi: “O hâlde zaten paha biçilemez şeylere sahipsin. Ama sen başkasının altınlarına bakarken kendi hazineni unutuyorsun.”

Kullanıcıya Soru

Başkalarının sahip olduklarını gördüğünde ne hissedersin?

AKendimi eksik hissederim.
BKıskanırım.
CKendi sahip olduklarımı hatırlarım.
DDaha fazlası için hırslanırım.
Günün Görevi

Bugün sahip olduğun ama alıştığın için değerini fark etmediğin 3 şeyi yaz.

Akşam Yansıtması
  • Bugün kendini kiminle kıyasladın?
  • Kendi hazineni görebildin mi?
  • Sahip olduklarından hangisini unuttun?
Gün 11

Usta ve Çırak

Sonraki
Hikâye

Bir çırak, ustasına şöyle dedi: “Ben bu işi öğrenemiyorum. Çok yavaş ilerliyorum.”

Usta ona bir fidan gösterdi.

“Bu ağaca her gün bakarsan büyüdüğünü göremezsin. Ama yıllar sonra gölgesinde oturursun.”

Çırak sordu: “Yani beklemeli miyim?”

Usta cevap verdi: “Sadece bekleme. Her gün suyunu ver. Gelişim, bir günde görünmeyen ama her gün yapılan şeydir.”

Kullanıcıya Soru

Bir konuda hemen gelişemediğinde ne yaparsın?

ABırakırım.
BDaha kolay olana geçerim.
CKüçük tekrarlarla devam ederim.
DKendimi başkalarıyla kıyaslarım.
Günün Görevi

Bugün gelişmek istediğin bir konuda sadece 15 dakika çalış.

Amaç büyük ilerleme değil, süreklilik oluşturmaktır.

Akşam Yansıtması
  • Bugün hangi fidanı suladın?
  • Sonuç mu, süreç mi odaklıydın?
  • Küçük tekrar yaptın mı?
Gün 12

Kapıdaki Korku

Sonraki
Hikâye

Bir genç, uzun zamandır girmek istediği bir kapının önünde bekliyordu. Kapının arkasında yeni bir hayat, yeni bir fırsat vardı. Fakat kapının önünde korku duruyordu.

Korku ona şöyle diyordu: “Ya başarısız olursan? Ya insanlar gülerse? Ya hazır değilsen?”

Genç, bilgeye sordu: “Korku gidince mi kapıdan geçmeliyim?”

Bilge cevap verdi: “Hayır. Bazen cesaret, korkunun yokluğu değil; korkuyla birlikte atılan küçük adımdır.”

Kullanıcıya Soru

Korktuğun bir fırsatla karşılaştığında ne yaparsın?

AVazgeçerim.
BErtelerim.
CKüçük bir adım atarım.
DBaşkasının onayını beklerim.
Günün Görevi

Bugün ertelediğin bir şeyi tamamen bitirmek zorunda değilsin. Sadece başlat.

Bir mesaj at, bir dosya aç, bir not yaz veya ilk küçük adımı at.

Akşam Yansıtması
  • Bugün hangi kapının önünde bekledin?
  • Korku sana ne söyledi?
  • Küçük bir adım attın mı?
Gün 13

Haklılık Kılıcı

Sonraki
Hikâye

İki kişi bir mesele yüzünden tartışıyordu. İkisi de haklı olduğunu düşünüyordu. Sesleri yükseliyor, kelimeleri keskinleşiyordu.

Bilge yanlarına geldi ve yere bir kılıç çizdi.

“Bu kılıç haklılık kılıcıdır” dedi. “Onu eline alan karşısındakini yenmeye çalışır. Ama anlamaya çalışan kişi kılıcı yere bırakır.”

Sonra sordu: “Amacınız kazanmak mı, anlamak mı?”

İki kişi sustu. Çünkü ikisi de konuşurken aslında dinlememişti.

Kullanıcıya Soru

Bir tartışmada neye odaklanırsın?

AHaklı olduğumu kanıtlamaya.
BTartışmayı kapatmaya.
CÖnce karşı tarafı anlamaya.
DSesimi yükseltmeye.
Günün Görevi

Bugün bir fikir ayrılığında önce karşı tarafı özetle:

“Senin söylediğini şöyle anlıyorum…” Sonra kendi fikrini söyle.

Akşam Yansıtması
  • Bugün haklı olmak mı, anlamak mı ağır bastı?
  • Karşı tarafı gerçekten dinledin mi?
  • Kılıcı yere bırakabildin mi?
Gün 14

Kendi Yolunu Seçen Yolcu

Sonraki
Hikâye

Bir yolcu, iki yol ayrımına geldi. Kalabalık olan yol genişti, güvenli görünüyordu. Herkes o yoldan gidiyordu.

Diğer yol ise dar, sessiz ve belirsizdi. Ama yolcunun kalbi o yola çekiliyordu.

Yanındakiler ona kalabalık yolu seçmesini söyledi. “Herkes buradan gidiyor” dediler.

Yolcu bilgeye sordu: “Hangi yol doğru?”

Bilge cevap verdi: “Kalabalığın yürüdüğü yol kolay olabilir. Ama senin yolun, değerlerinle yürüyebildiğin yoldur.”

Kullanıcıya Soru

Çevrenin beklentisi ile kendi değerlerin çatıştığında ne yaparsın?

ABeklentilere uyarım.
BSusarım ama içimde kalır.
CDeğerlerime göre karar veririm.
DKararı ertelerim.
Günün Görevi

Bugün küçük de olsa kendi değerine uygun bir seçim yap.

Şu cümleyi tamamla: “Benim için gerçekten önemli olan şey…”

Akşam Yansıtması
  • Bugün kendi yolunda mı yürüdün?
  • Nerede başkalarının beklentisini önceledin?
  • Değerine uygun yaşamak sende ne hissettirdi?